Giải quyết khối lượng hồ sơ lớn và những tồn đọng cần tháo gỡ

Trong bối cảnh có nhiều khó khăn và thách thức, Hà Nội đã thể hiện sự quan tâm chỉ đạo sâu sát đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo từ đầu nhiệm kỳ 2021-2026 đến nay.

Các cấp ủy và chính quyền thành phố xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, quan trọng, nhằm hạn chế tối đa việc phát sinh khiếu kiện đông người, giải quyết ngay từ khi mới phát sinh tại cơ sở. Theo Báo cáo kết quả giám sát số 13/BC-ĐGS ngày 11/6/2025 về công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và việc thực hiện các kết luận thanh tra, kiểm toán trên địa bàn thành phố Hà Nội, từ đầu nhiệm kỳ 2021 - 2026 đến nay, Đoàn Giám sát thuộc Hội đồng nhân dân thành phố Hà Nội cho biết, thành phố đã tiếp nhận tổng số 31.246 đơn khiếu nại và 22.014 đơn tố cáo. Tỷ lệ giải quyết trung bình toàn thành phố đạt khá cao, với 89% đối với khiếu nại và 93% đối với tố cáo.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, thành phố vẫn còn nhiều quyết định và kết luận tồn đọng qua nhiều thời kỳ chưa đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Các nội dung khiếu nại, tố cáo tồn đọng chủ yếu liên quan đến các lĩnh vực "nóng" như quản lý đất đai, trật tự xây dựng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và giải phóng mặt bằng, bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi thực hiện các dự án.

Vướng mắc pháp lý và thực tiễn cần giải quyết dứt điểm

Tình trạng tồn đọng hồ sơ khiếu nại, tố cáo kéo dài có nhiều nguyên nhân phức tạp, cả về mặt pháp lý và thực tiễn, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt để tháo gỡ. Một trong những rào cản lớn là hệ thống văn bản quy phạm pháp luật ở một số lĩnh vực vẫn còn chồng chéo, cơ chế chính sách pháp luật có sự thay đổi chưa thực sự đồng bộ. Điều này gây khó khăn trong việc áp dụng, đặc biệt với các vụ việc kéo dài qua nhiều thời kỳ, chủ yếu trong lĩnh vực quản lý đất đai.

Điển hình là Luật Đất đai năm 2024 thay đổi đã dẫn đến việc công dân khiếu nại đòi giao đất dịch vụ và mức giá bồi thường cao hơn, làm tăng thêm tính phức tạp. Thêm vào đó, công tác quản lý đất đai hiện nay thiếu cơ sở dữ liệu và việc lưu trữ hồ sơ, bàn giao tài liệu ở cấp cơ sở không đầy đủ, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết.

Bên cạnh đó, việc bố trí nhân sự làm công tác tiếp công dân và xử lý đơn thư còn hạn chế, chất lượng chưa cao, chưa tương xứng với yêu cầu nhiệm vụ. Năng lực, trình độ và kỹ năng của một bộ phận cán bộ tiếp công dân còn chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, dẫn đến việc tham mưu, phân loại, xử lý đơn thư đôi khi chưa chính xác, chất lượng chưa cao.

Nhiều quyết định giải quyết khiếu nại, kết luận tố cáo đã có hiệu lực nhưng lại có nội dung kiến nghị, xử lý không khả thi, khó thực hiện; thu hồi tiền đã đầu tư xây dựng; thu hồi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đồng thời, chưa có chế tài đủ mạnh để xử lý trách nhiệm đối với công dân cố ý không chấp hành quyết định.

Lộ trình rõ ràng, giải pháp đồng bộ

Trên cơ sở Báo cáo kết quả giám sát về công tác tiếp công dân, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo và việc thực hiện các kết luận thanh tra, kiểm toán trên địa bàn thành phố Hà Nội từ đầu nhiệm kỳ 2021-2026 đến nay, Đoàn giám sát đưa ra những đề nghị nhằm giải quyết dứt điểm các tồn đọng và nâng cao hiệu quả công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo với nhiều giải pháp trọng tâm và quyết liệt. Cụ thể, Đoàn giám sát đề nghị Thanh tra thành phố chủ động tham mưu UBND thành phố xây dựng kế hoạch, phương án cụ thể để triển khai “Đề án sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả”.

UBND thành phố tăng cường chỉ đạo, phân công các cơ quan, đơn vị có phương án giải quyết với các vụ việc tồn đọng, đặc biệt lưu ý việc bảo quản hồ sơ, tài liệu để tránh thất thoát. Đồng thời, thành phố tiếp tục nâng cao chất lượng, đảm bảo đủ số lượng đội ngũ công chức làm công tác tiếp công dân, xử lý đơn thư, giải quyết khiếu nại, tố cáo, với các chế độ bồi dưỡng, đào tạo và luân chuyển hợp lý.

Mặt khác, thành phố tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ việc cụ thể. Khẩn trương chỉ đạo giải quyết việc giao đất dịch vụ cho các hộ dân và thực hiện dứt điểm đối với 36 vụ việc phức tạp, đông người do Thanh tra Chính phủ chuyển về thành phố, yêu cầu xong trước ngày 20/6/2025.

Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Xây dựng cùng các địa phương có nhà chung cư được giao nhiệm vụ hoàn thành việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho các hộ dân tại các tòa nhà chung cư, giải quyết phần diện tích chung - riêng, bàn giao hồ sơ, kinh phí bảo trì 2% và xử lý các nhà chung cư xuống cấp nguy hiểm, đảm bảo hoàn thành trước 30/6/2025.

Nhìn chung, những giải pháp toàn diện, từ hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực cán bộ đến tăng cường phối hợp... đang mở ra một lộ trình rõ ràng, hướng tới một nền hành chính minh bạch, bảo vệ tối đa quyền lợi chính đáng của người dân và thúc đẩy sự phát triển bền vững của Thủ đô.