Tinh gọn để nâng cao chất lượng dịch vụ công

Việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp Nhà nước đã được Bộ Chính trị chỉ đạo rõ ràng trong Công văn số 59-CV/BCĐ, đồng thời được cụ thể hóa trong Kế hoạch số 130/KH-BCDDTKNQ18 của Chính phủ – một kế hoạch hành động trọng tâm trong tổng kết thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW về tiếp tục đổi mới, sắp xếp tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Theo đó, mục tiêu đặt ra là trong năm 2025, việc sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp Nhà nước phải hoàn tất trên phạm vi cả nước, nhằm giảm đầu mối trung gian, tinh gọn bộ máy quản lý; nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính và nhân sự; thúc đẩy quản trị hiện đại trong hệ thống công quyền; tăng tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp.

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà, “Đây không chỉ là nhiệm vụ hành chính đơn thuần, mà là giải pháp nền tảng để kiến tạo bộ máy tinh gọn, năng động, thích ứng với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.”

Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cho biết: Tại cấp cơ sở, việc sắp xếp lại đơn vị sự nghiệp công lập được xem là then chốt để nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ công, đồng thời đảm bảo sự liên thông, phối hợp hiệu quả giữa các lĩnh vực thiết yếu như giáo dục, y tế, nông nghiệp, tài nguyên – môi trường, thủ tục hành chính,…

Chúng ta cần chuyển từ cách quản lý theo chiều rộng sang chiều sâu – nghĩa là không tập trung vào số lượng đơn vị, mà vào hiệu quả vận hành và chất lượng phục vụ.

Một trong những giải pháp cụ thể là thành lập các đơn vị sự nghiệp công lập đa ngành, đa lĩnh vực tại cấp xã – nơi trực tiếp cung cấp dịch vụ công đến người dân. Mô hình này cho phép tích hợp nhiều chức năng trong một đầu mối, giảm tình trạng phân tán, chồng chéo, đồng thời thuận tiện hơn cho người dân tiếp cận.

Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh một số lĩnh vực thiết yếu tại cơ sở, như khuyến nông, thủ tục đất đai, hỗ trợ sản xuất, đang có dấu hiệu “đứt gãy” do thiếu tổ chức thực hiện hoặc hoạt động kém hiệu quả.

Doanh nghiệp Nhà nước: Từ vai trò “cánh tay nối dài” đến yêu cầu tự chủ mạnh mẽ

Đối với doanh nghiệp Nhà nước, quá trình sắp xếp không chỉ đơn thuần là hợp nhất, giải thể hay chuyển đổi mô hình, mà còn bao gồm việc đánh giá toàn diện hiệu quả hoạt động, năng lực cạnh tranh và vai trò trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa.

Thực tế cho thấy, bên cạnh một số doanh nghiệp Nhà nước hoạt động hiệu quả, còn không ít đơn vị đang rơi vào tình trạng hoạt động cầm chừng, lãng phí tài nguyên, chưa tạo được động lực phát triển và chưa phát huy tốt vai trò dẫn dắt thị trường. Việc tiếp tục duy trì mô hình tổ chức cồng kềnh, thiếu định hướng rõ ràng chỉ làm gia tăng gánh nặng ngân sách.

Do đó, nhiệm vụ đặt ra là phải: Tái cơ cấu toàn diện; xác định rõ lĩnh vực Nhà nước cần giữ vai trò chủ đạo; tạo cơ chế tự chủ thực chất cho doanh nghiệp; xóa bỏ cơ chế “xin – cho”, giao quyền rõ ràng và minh bạch.

Bộ Nội vụ cùng các bộ, ngành liên quan đang phối hợp để xây dựng phương án tổng thể, phân loại doanh nghiệp Nhà nước theo từng nhóm: Giữ lại, chuyển đổi, cổ phần hóa hoặc giải thể. Mục tiêu là đảm bảo hiệu quả, tránh chồng chéo và không để phát sinh các hệ lụy về lao động, tài chính và an sinh xã hội.

Triển khai nhiệm vụ quan trọng này, Bộ Nội vụ đề nghị các địa phương và bộ, ngành Trung ương: Khẩn trương rà soát, đánh giá hiện trạng tổ chức bộ máy các đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp Nhà nước đang quản lý; thống kê, phân loại theo lĩnh vực, chức năng, hiệu quả hoạt động; chủ động đề xuất phương án sắp xếp, kịp thời báo cáo Chính phủ những khó khăn vướng mắc.

Bên cạnh đó, việc xây dựng chính sách hỗ trợ, bố trí lại nhân sự cũng cần được thực hiện đồng bộ, nhất là với các cán bộ, công chức, viên chức bị ảnh hưởng bởi quá trình sắp xếp. Việc giải quyết chế độ nghỉ việc, thôi việc đúng quy định, minh bạch sẽ góp phần giữ vững ổn định tâm lý và tạo động lực cho đội ngũ tiếp tục cống hiến.

Hoàn thành trong năm 2025 – Không có chỗ cho trì hoãn

Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà khẳng định: “Mốc thời gian năm 2025 là thời điểm cuối cùng để hoàn tất toàn bộ công tác sắp xếp đơn vị sự nghiệp và doanh nghiệp Nhà nước. Không có chỗ cho sự chần chừ, trì hoãn hay làm hình thức.”

Tinh thần chỉ đạo là triển khai đồng bộ – quyết liệt – dứt điểm, nhằm tạo ra bước chuyển mang tính đột phá trong tổ chức bộ máy hành chính Nhà nước và cơ cấu lại khu vực công. Đây cũng là một phần trong quá trình xây dựng Chính phủ số, xã hội số và nền hành chính hiện đại, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và phát triển bền vững.

Việc sắp xếp đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp Nhà nước không chỉ là một nhiệm vụ tổ chức hành chính, mà còn là bước đi chiến lược trong quá trình cải cách toàn diện bộ máy Nhà nước. Với quyết tâm chính trị cao, sự chỉ đạo sát sao từ Trung ương và nỗ lực của các cấp, các ngành, nhiệm vụ này hoàn toàn có thể hoàn thành đúng thời hạn trong năm 2025.

Tinh gọn để hiệu quả hơn – đó không chỉ là yêu cầu, mà là đòi hỏi tất yếu của quá trình phát triển đất nước trong thời kỳ mới.