Trong báo cáo mới nhất gửi Chính phủ của Bộ Xây dựng cho thấy, Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng hiện đang được tích cực triển khai trên nhiều mặt.

Về công tác giải phóng mặt bằng (GPMB), Ban Quản lý Dự án Đường sắt (Chủ đầu tư) đã cơ bản hoàn thành bàn giao hồ sơ ranh giới GPMB tuyến và ga, cùng tọa độ tim tuyến cho toàn bộ 9/9 địa phương liên quan và Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN). Tất cả các địa phương đã thành lập Ban chỉ đạo GPMB để triển khai nhiệm vụ.

Cụ thể: Trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và xây dựng khu tái định cư, đến nay đã có 2/9 tỉnh (Lào Cai và Hải Phòng) hoàn tất việc giao nhiệm vụ cho các đơn vị thực hiện. Các địa phương còn lại đang tích cực triển khai. Các tỉnh như Lào Cai, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng đã ban hành kế hoạch chi tiết; tỉnh Hải Dương đã hoàn thành việc bàn giao 441 mốc giới tại thực địa Dự án cho UBND các huyện, xã nơi dự án đi qua. Nhiều tỉnh khác cũng đang trong quá trình rà soát, xác định khu tái định cư.

Về di dời hạ tầng kỹ thuật, mới có 2 tỉnh (Lào Cai và Hải Dương) triển khai rà soát, chuẩn bị các thủ tục cần thiết; các địa phương khác chưa triển khai do nhiều yếu tố khách quan.

Riêng đối với việc di dời hệ thống điện từ 110kV trở lên, chủ đầu tư đã phối hợp với EVN thống nhất kế hoạch khảo sát, lập danh mục các công trình cần di dời. Trong đó có điều chỉnh hướng tuyến 2 dự án đường dây 220kV và 500kV xây dựng mới.

Các địa phương đang tích cực cắm mốc để GPMB cho Dự án. Ảnh: MH

Bộ Xây dựng cũng nêu rõ nhiều nhiệm vụ trọng tâm cần triển khai trong thời gian tới như: Giao nhiệm vụ cho các đơn vị thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; ban hành kế hoạch triển khai; phê duyệt dự án xây dựng khu tái định cư và thực hiện các bước tiếp theo về GPMB. EVN cần sớm hoàn thiện khảo sát, thống kê công trình điện cao áp cần di dời để không ảnh hưởng tiến độ dự án.

Về công tác lập Báo cáo nghiên cứu khả thi (NCKT), tư vấn phía Trung Quốc đã cơ bản hoàn thành khảo sát, lập báo cáo. Chủ đầu tư cũng đã phê duyệt dự toán chi phí các dịch vụ tư vấn, chuẩn bị công tác lựa chọn nhà thầu triển khai dự án.

Bộ Xây dựng đang phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ Ngoại giao tiếp tục làm việc với phía Trung Quốc về các nội dung then chốt như: đàm phán hiệp định khung khoản vay ưu đãi; phương án kết nối ray và xây dựng cầu chung qua biên giới; hiệp định vay vốn; chuyển giao công nghệ; thành lập tổ chuyên gia tư vấn dự án.

Để kịp tiến độ khởi công vào ngày 19/12/2025, Bộ Xây dựng đã kiến nghị Thủ tướng ủy quyền cho Bộ trưởng Bộ Xây dựng một số thẩm quyền của người quyết định đầu tư.

Đồng thời, Bộ Tài chính được đề nghị trình Thủ tướng điều chỉnh kế hoạch trung hạn 2021-2025 để bảo đảm nguồn vốn cho dự án. Bộ Xây dựng cũng kiến nghị thành lập Hội đồng thẩm định Nhà nước để thẩm định báo cáo NCKT.

Đặc biệt, để đảm bảo tính khách quan, minh bạch trong triển khai, Bộ Xây dựng đề xuất Thủ tướng giao thành lập Tổ chuyên gia độc lập cho dự án, trong đó có sự tham gia của các chuyên gia nước ngoài có uy tín và kinh nghiệm thực tiễn cùng đội ngũ chuyên gia trong nước về hạ tầng, đầu máy toa xe, thông tin tín hiệu, điện động lực...