Luật Phòng không Nhân dân (hiệu lực thi hành từ 1/7/2025) quy định: Tàu bay không người lái là phương tiện bay mà việc điều khiển, duy trì hoạt động của chuyến bay không cần có sự điều khiển trực tiếp của người lái trên phương tiện bay đó. Phương tiện bay khác gồm: Các loại khí cầu, mô hình bay, dù bay, diều bay (trừ diều bay dân gian)…

Theo Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao - Bộ Công an, xu hướng ứng dụng tàu bay không người lái, phương tiện bay khác (gọi chung là phương tiện bay) vào đời sống và an ninh, quốc phòng phát triển mạnh trên thế giới từ nhiều năm trước và đang làm thay đổi chiến lược, chiến thuật, cách thức tiếp cận trong quản lý Nhà nước và giải pháp trong cuộc sống.

Ở Việt Nam, phương tiện bay đang ứng dụng mạnh mẽ trong giám sát nông nghiệp, trình diễn, điện ảnh, giải trí…

Đối với lĩnh vực an ninh, quốc phòng, phương tiện bay giúp quan sát, theo dõi những khu vực đất đai rộng lớn, địa hình hiểm trở như khu vực truyền tải điện, rừng, đường bờ biển, biên giới và truyền thông tin về cho đơn vị chức năng quản lý để ngăn chặn, xử lý sự cố.

Các hoạt động cứu hộ, cứu nạn, phòng cháy, chữa cháy, tuần tra, giám sát giao thông, trinh sát, theo dõi, truy bắt tội phạm của lực lượng công an có sự hỗ trợ không hề nhỏ của phương tiện bay.

Theo dự báo của cơ quan chức năng, loại hình này cũng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng và xâm phạm trực tiếp an ninh quốc gia trong thời gian tới như: Thu thập thông tin tình báo; thu thập thông tin bí mật Nhà nước, đặc biệt đối với các mục tiêu quan trọng về an ninh quốc gia; là công cụ thực hiện các hành vi phạm tội, thực hiện hành vi xâm phạm an ninh quốc gia; kích động biểu tình, tấn công khủng bố; xâm phạm đời tư cá nhân, thu thập, sử dụng hình ảnh trái phép.

Trước thực trạng trên, Bộ Công an đã xây dựng và lấy ý kiến rộng rãi dự thảo thông tư quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng không Nhân dân.

Việc này được cho là cấp thiết, phù hợp với thực tiễn và góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý, tạo thống nhất, đồng bộ trong quản lý hiệu quả phương tiện bay, thúc đẩy phát triển kinh tế và ổn định an ninh, trật tự xã hội.

Dự thảo thông tư gồm 3 phần: (1) Đăng ký phương tiện bay; (2) Cấp phép bay đối với phương tiện bay của Bộ Công an; (3) Chấp thuận cho hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập phương tiện bay, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị có liên quan phục vụ nhiệm vụ của Bộ Công an.

Trong đó, việc phân cấp, phân quyền được thực hiện như sau:

Đăng ký phương tiện bay được phân cấp, phần quyền tại Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao; Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thuộc Công an cấp tỉnh và Công an cấp xã đối với từng phân loại phương tiện bay và chủ sở hữu phương tiện bay tương ứng.

Cấp phép bay đối với phương tiện bay của Bộ Công an được phân cấp, phần quyền tại Cục Kỹ thuật nghiệp vụ cấp phép bay đối với phương tiện bay thuộc cơ quan, tổ chức thuộc bộ quản lý trong phạm vi cả nước; Công an cấp tỉnh cấp phép bay đối với phương tiện bay của bộ trong phạm vi cấp tỉnh quản lý.

Chấp thuận cho hoạt động nhập khẩu, xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập phương tiện bay, động cơ tàu bay, cánh quạt tàu bay và trang bị, thiết bị có liên quan phục vụ nhiệm vụ của bộ được phân cấp, phân quyền cho Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao thực hiện trong phạm vi cả nước.