Rõ trách nhiệm trong tổ chức thi và cấp chứng chỉ

Một điểm nổi bật của thông tư mới là sự thống nhất với Nghị định số 143/2025/NĐ-CP ngày 12/6/2025 của Chính phủ về phân quyền, phân cấp trong công tác quản lý Nhà nước của Bộ GDĐT. Nghị định này đã sửa đổi, bổ sung một số nội dung tại Nghị định số 86/2018/NĐ-CP và Nghị định số 124/2024/NĐ-CP, đồng thời trao quyền cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh trong việc phê duyệt liên kết tổ chức thi cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài.

Theo Thông tư 16/2025/TT-BGDĐT, các địa phương sẽ chịu trách nhiệm trực tiếp quản lý hoạt động liên kết tổ chức thi trên địa bàn. UBND tỉnh, thành phố phải công khai và thường xuyên cập nhật trên cổng thông tin điện tử danh sách những đơn vị được phê duyệt, gia hạn hoặc chấm dứt liên kết tổ chức thi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế. Quy định này không chỉ nâng cao tính minh bạch mà còn tạo điều kiện để người dân, thí sinh và xã hội giám sát.

Thông tư cũng nhấn mạnh rõ ràng vai trò của từng bên trong hoạt động liên kết. Phía Việt Nam, là cơ sở tổ chức thi tại Việt Nam, có thỏa thuận hoặc hợp đồng hợp tác với cơ sở đánh giá năng lực ngoại ngữ nước ngoài – sẽ chịu trách nhiệm chính trong khâu tổ chức kỳ thi. Trong khi đó, phía nước ngoài, là đơn vị cấp chứng chỉ năng lực ngoại ngữ quốc tế, hoặc được cơ quan có thẩm quyền ủy quyền, cho phép tổ chức thi sẽ chịu trách nhiệm và có thẩm quyền cấp chứng chỉ.

Việc phân định rõ trách nhiệm này được xem là cần thiết để tránh chồng chéo, nâng cao hiệu quả phối hợp giữa các bên tham gia, đồng thời bảo đảm quyền lợi của người dự thi được đặt ở vị trí trung tâm.

Tăng cường trách nhiệm và tính minh bạch

Ngoài việc phân quyền cho địa phương, Thông tư 16/2025/TT-BGDĐT còn bổ sung nhiều yêu cầu nhằm nâng cao trách nhiệm của các bên tham gia liên kết thi. Các đơn vị phải thực hiện đúng cam kết về công khai, minh bạch, kịp thời giải đáp thắc mắc và có trách nhiệm trước xã hội về quá trình tổ chức kỳ thi. Đây là cơ sở quan trọng để cơ quan quản lý thực hiện việc hậu kiểm, bảo đảm hoạt động thi chứng chỉ ngoại ngữ diễn ra nghiêm túc và đúng quy định.

Một nội dung mới đáng chú ý trong thông tư là việc xác định rõ tiêu chí công nhận chứng chỉ năng lực ngoại ngữ của nước ngoài hợp pháp. Theo đó, chứng chỉ chỉ được coi là hợp pháp nếu đáp ứng một trong hai điều kiện:

•        Được cơ quan có thẩm quyền tại nước sở tại cho phép tổ chức thi và cấp chứng chỉ.

•        Được quốc tế công nhận và sử dụng rộng rãi cho các mục đích chính thức như nhập cư, nhập quốc tịch, cấp thị thực nhập cảnh, du học hoặc công nhận đầu vào, đầu ra của chương trình đào tạo dành cho sinh viên quốc tế tại nước sử dụng ngôn ngữ đó.

Đặc biệt, thông tư cũng nêu rõ, phê duyệt liên kết tổ chức thi không đồng nghĩa với việc công nhận các cấp độ chứng chỉ tương đương Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam. Điều này giúp phân biệt rõ giữa việc tổ chức thi và việc công nhận giá trị sử dụng trong hệ thống giáo dục quốc dân.

Như vậy, thông tư mới cũng khẳng định sự đồng bộ trong hệ thống văn bản quản lý Nhà nước, gắn kết với chủ trương phân cấp, phân quyền của Chính phủ, đồng thời bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dự thi khi tham gia các kỳ thi chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế.

Với những quy định cụ thể, rõ ràng và minh bạch, Thông tư số 16/2025/TT-BGDĐT hứa hẹn sẽ góp phần quan trọng trong việc quản lý chặt chẽ, nâng cao uy tín của hoạt động liên kết thi chứng chỉ năng lực ngoại ngữ, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế của nền giáo dục nước ta trong giai đoạn mới.