Trong bối cảnh cả nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, những cải tiến về chính sách cán bộ sẽ góp phần nâng cao chất lượng quản trị, hướng tới một nền hành chính chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu lực và hiệu quả.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 8/2025, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà đã nêu nhiều nội dung quan trọng liên quan đến quá trình tổ chức, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Trong đó, đáng chú ý là đề xuất điều chỉnh 3 nhóm phụ cấp, bao gồm: phụ cấp chức vụ lãnh đạo, phụ cấp khu vực, và phụ cấp đặc thù, nhằm đảm bảo phù hợp với thực tiễn tổ chức bộ máy và yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.

Bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp

Sau hơn hai tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, bước đầu đã ghi nhận những chuyển biến tích cực trên nhiều phương diện. Theo Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà, mô hình này đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường năng lực giải quyết thủ tục hành chính, nhất là ở cấp xã, và tạo tiền đề quan trọng cho cải cách hành chính trên phạm vi cả nước.

Tuy nhiên, quá trình triển khai thực tiễn cũng bộc lộ không ít khó khăn, hạn chế. Đặc biệt, cơ cấu, số lượng và chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã còn bất cập. Một số địa phương xảy ra tình trạng thừa cán bộ ở nơi này, thiếu ở nơi khác, nhiều vị trí không đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ. Việc phân cấp, phân quyền giữa các cấp chính quyền còn chưa rõ ràng, dẫn đến sự lúng túng trong tổ chức thực hiện.

Ngoài ra, một số thủ tục hành chính, nhất là các lĩnh vực liên quan đến đất đai, đầu tư, xây dựng, vẫn còn phức tạp, chưa được giải quyết triệt để. Năng lực quản trị xã hội và phát triển kinh tế - xã hội ở nhiều xã còn yếu, ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành của mô hình chính quyền 2 cấp.

Đề xuất điều chỉnh 3 nhóm phụ cấp trọng yếu

Nhằm tháo gỡ những bất cập trên, Bộ Nội vụ đang hoàn thiện báo cáo trình Bộ Chính trị trong tháng 9/2025. Một trong những nội dung quan trọng là đề xuất điều chỉnh 3 nhóm phụ cấp.

Phụ cấp chức vụ lãnh đạo: Đây là nhóm phụ cấp dành cho những người đảm nhiệm chức vụ lãnh đạo, quản lý trong bộ máy chính quyền địa phương. Trong bối cảnh thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, vai trò và trách nhiệm của cán bộ lãnh đạo cấp xã, huyện ngày càng nặng nề, nhất là khi áp lực về cải cách hành chính, công nghệ số, giải quyết khiếu nại, tố cáo ngày càng lớn.

Việc điều chỉnh phụ cấp chức vụ nhằm động viên, khích lệ tinh thần trách nhiệm, nâng cao hiệu suất công tác và gắn với kết quả thực hiện nhiệm vụ.

Phụ cấp khu vực: Phụ cấp khu vực phản ánh điều kiện làm việc tại các địa bàn có đặc điểm tự nhiên, xã hội đặc thù như vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo. Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều xã, phường ở các khu vực khó khăn vẫn gặp trở ngại lớn trong tiếp cận dịch vụ công, cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực.

Điều chỉnh nhóm phụ cấp này giúp tăng tính thu hút, giữ chân cán bộ giỏi làm việc tại các địa bàn khó khăn, góp phần giảm bất bình đẳng giữa các khu vực và bảo đảm chính quyền địa phương vận hành thông suốt.

Phụ cấp đặc thù: Đây là loại phụ cấp dành cho các nhiệm vụ, chức danh hoặc vị trí công tác có tính chất đặc biệt, không nằm trong khung quy định thông thường. Trong điều kiện vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, nhiều địa phương phát sinh các nhiệm vụ mới gắn với chuyển đổi số, quản lý đô thị thông minh, giải quyết thủ tục trực tuyến, hoặc các công việc có tần suất, cường độ cao.

Việc bổ sung phụ cấp đặc thù là cần thiết để bù đắp tính chất công việc đặc biệt, từ đó tạo động lực cho đội ngũ cán bộ công chức làm việc với tinh thần trách nhiệm cao hơn.

Năm nội dung lớn cần tập trung trong thời gian tới

Ngoài đề xuất điều chỉnh phụ cấp, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cũng đưa ra 5 nội dung lớn cần các bộ, ngành tập trung thực hiện.

Hoàn thiện thể chế và chính sách: Các bộ, ngành cần khẩn trương rà soát, bổ sung hệ thống thể chế, chính sách để đảm bảo sự đồng bộ trong vận hành chính quyền 2 cấp.

Tháo gỡ vướng mắc thủ tục hành chính: Đặc biệt là các thủ tục về đất đai, đầu tư, xây dựng – những lĩnh vực thường xuyên gây bức xúc trong người dân và doanh nghiệp.

Thúc đẩy chuyển đổi số: Tập trung xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành, áp dụng công nghệ để nâng cao hiệu quả quản trị và phục vụ người dân tốt hơn.

Giải quyết chế độ cho người nghỉ việc theo Nghị định 178: Cần xử lý dứt điểm, đảm bảo quyền lợi cho gần 30.000 trường hợp còn tồn đọng.

Tăng cường phối hợp giữa Trung ương và địa phương: Các bộ cần cử lãnh đạo phụ trách trực tiếp, trong khi chính quyền địa phương phải phát huy tính chủ động, linh hoạt.

Khung vị trí việc làm và chiến lược cải cách tiền lương

Song song với điều chỉnh phụ cấp, Bộ Nội vụ cũng đang tiến hành rà soát, hoàn thiện khung vị trí việc làm để phù hợp với mô hình mới. Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, khung vị trí hiện hành đã lỗi thời, không còn phù hợp với thực tế. Việc cập nhật, bổ sung là điều kiện tiên quyết để sắp xếp lại tổ chức bộ máy tinh gọn, hiệu quả.

Về chính sách tiền lương, Bộ Nội vụ sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan tổng kết Nghị quyết 27 về cải cách chính sách tiền lương, từ đó đề xuất lộ trình cải cách mới, gắn với vị trí việc làm và mức độ phức tạp của công việc.