Tăng cường giám sát, đánh giá, xử lý vướng mắc

Thực hiện quy định tại khoản 2, Điều 32 Nghị định số 27/2022/NĐ-CP, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đã ban hành Thông tư số 10/2022/TT-BLĐTBXH ngày 31/5/2022 hướng dẫn công tác giám sát, đánh giá thực hiện CTMTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021-2025. Trên cơ sở đó, hệ thống chỉ số, biểu mẫu phục vụ giám sát, đánh giá Chương trình đã được ban hành đầy đủ, làm căn cứ pháp lý cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương triển khai thực hiện.

Đồng thời, cơ quan chủ Chương trình đã chủ trì xây dựng Hệ thống quản lý CTMTQG giảm nghèo bền vững kết nối với Hệ thống giám sát, đánh giá các CTMTQG, hướng tới hình thành nền tảng dữ liệu tập trung, phục vụ quản lý, điều hành thông minh.

Các địa phương chú trọng công tác giám sát, đánh giá, bảo đảm CTMTQG giảm nghèo thực hiệu hiệu quả, đúng quy định.

Cùng với việc hoàn thiện khung giám sát, công tác kiểm tra, giám sát trực tiếp tại cơ sở được đẩy mạnh. Theo thống kê, từ năm 2021 đến nay, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đã tổ chức được 6.761 đoàn công tác giám sát, đánh giá (210 đoàn cấp bộ; 1.307 đoàn cấp tỉnh, 5.244 đoàn cấp huyện) theo quy định tại Thông tư số 10/2022/TT-BLĐTBXH. Qua giám sát, các đoàn công tác đã phát hiện, chấn chỉnh kịp thời những hạn chế trong quản lý, sử dụng vốn đầu tư, hướng dẫn địa phương tháo gỡ khó khăn về cơ chế, thủ tục. Các kết quả kiểm tra cũng giúp nhân rộng nhiều mô hình, cách làm hiệu quả như: hỗ trợ sinh kế gắn với phát triển sản phẩm OCOP; phát triển mô hình giảm nghèo dựa vào cộng đồng; phát huy vai trò chủ thể của người dân trong giám sát đầu tư cộng đồng.

Đặc biệt, việc thực hiện các nghị quyết giám sát của Quốc hội đã tạo động lực mới cho công tác quản lý, điều hành Chương trình. Sau Nghị quyết số 108/2023/QH15 về giám sát chuyên đề và Nghị quyết số 111/2024/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù trong thực hiện các CTMTQG, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành hàng loạt văn bản chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân và triển khai hiệu quả các dự án, tiểu dự án.

Nhằm xử lý kịp thời khó khăn tại cơ sở, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, cơ quan trung ương đã có 82 văn bản trả lời 119 lượt kiến nghị, vướng mắc của địa phương trong thực hiện Chương trình. Ban Chỉ đạo Trung ương tổ chức các cuộc họp trực tuyến để chỉ đạo các bộ, cơ quan trung ương, địa phương quyết liệt triển khai thực hiện Chương trình để đạt mục tiêu, hiệu quả cao nhất.

Định kỳ hằng tháng, hằng quý, tại phiên họp thường kỳ, Thường trực Chính phủ, Chính phủ đều tổ chức đánh giá, trao đổi, thảo luận tình hình thực hiện các CTMTQG để có định hướng, chỉ đạo kịp thời. Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ luôn chỉ đạo sát sao các bộ, cơ quan trung ương, địa phương chủ động rà soát, xử lý các vướng mắc liên quan đến thể chế, chính sách, kịp thời có văn bản hướng dẫn về quản lý, tổ chức thực hiện CTMTQG, tập trung thực hiện các nhiệm vụ đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công và thực hiện các CTMTQG.

Tiếp tục hoàn thiện hệ thống giám sát, bảo đảm minh bạch, hiệu quả

Nhìn chung, công tác giám sát, đánh giá CTMTQG giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025 đã đạt nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, phòng ngừa sai phạm và thúc đẩy tiến độ thực hiện. Tuy nhiên, bên cạnh đó, công tác giám sát, đánh giá còn một số khó khăn, tồn tại như: chưa có Hệ thống giám sát, đánh giá CTMTQG giảm nghèo kết nối với Hệ thống giám sát, đánh giá các CTMTQG, ảnh hưởng tới tiến độ cập nhật dữ liệu báo cáo và ra quyết định quản lý; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo hằng năm còn chưa thống nhất giữa các địa phương, chưa sử dụng bộ công cụ thống nhất trên cả nước.

Trước yêu cầu mới của giai đoạn 2026–2030, Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành xây dựng cơ sở dữ liệu điện tử về giảm nghèo và chế độ báo cáo trực tuyến trên Hệ thống giám sát, đánh giá các CTMTQG. Cùng với việc hoàn thiện hệ thống giám sát điện tử, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ phối hợp với các bộ, ngành, địa phương tiếp tục đổi mới phương thức kiểm tra, giám sát theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, tăng cường đào tạo cán bộ, củng cố mạng lưới giám sát từ cơ sở. Mục tiêu là bảo đảm mọi nguồn lực hỗ trợ giảm nghèo được quản lý chặt chẽ, sử dụng đúng mục đích, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bao trùm và bền vững.