Từ vi phạm trong ký hợp đồng tư vấn nước ngoài...

Bộ Ngoại giao phê duyệt dự án có 2 gói thầu tư vấn nước ngoài là tư vấn hỗ trợ quản lý dự án và tư vấn giám sát thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị. 2 gói thầu này được chỉ định thầu cho các công ty Hàn Quốc: Công ty Heerim (Tư vấn hỗ trợ quản lý dự án) và Công ty TNHH ITM (Tư vấn giám sát).

Kết quả kiểm tra cho thấy, tư vấn hỗ trợ quản lý dự án với chi phí dự kiến 75,792 tỷ đồng, nhưng theo định mức quản lý dự án được phê duyệt chỉ là 19,275 tỷ đồng, cao gấp 3,9 lần.

Hợp đồng ký với Công ty Heerim trị giá gần 3 triệu USD, phạm vi bao gồm tất cả các giai đoạn của dự án. Việc này vi phạm Nghị định 112/2009/NĐ-CP và định mức về chi phí tư vấn đầu tư.

Do không chứng minh được sự cần thiết phải thuê tư vấn nước ngoài đối với 2 gói thầu Tư vấn giám sát thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị, Tư vấn hỗ trợ quản lý; Bộ Ngoại giao chỉ gửi hồ sơ yêu cầu cho nhà thầu nước ngoài; nhà thầu nước ngoài ký hợp đồng lại với nhà thầu trong nước nên việc ký hợp đồng với tư vấn nước ngoài nguy cơ gây thiệt hại ngân sách Nhà nước.

Khi thanh lý hợp đồng, chi phí thực tế ước tính là 33,6 tỷ đồng, vượt xa mức cần thiết nếu thuê tư vấn trong nước 1,1 tỷ đồng, tiềm ẩn nguy cơ thiệt hại 32,5 tỷ đồng ngân sách.

Tư vấn giám sát thi công xây dựng và lắp đặt thiết bị qua hợp đồng ký với Công ty TNHH ITM trị giá 3,52 triệu USD, thời gian thực hiện 40 tháng. Tính theo định mức tư vấn trong nước, chi phí hợp lý là khoảng 13,7 tỷ đồng, nhưng quyết toán thực tế 60,4 tỷ đồng, dẫn đến nguy cơ thiệt hại 46,7 tỷ đồng.

Như vậy, tổng giá trị tiềm ẩn thiệt hại ngân sách từ hai gói thầu này lên tới 79,2 tỷ đồng. Vi phạm thuộc trách nhiệm của lãnh đạo Bộ Ngoại giao phụ trách dự án, Ban Quản lý dự án và các tổ chức, cá nhân liên quan.

… Đến vướng mắc trong việc lập và thẩm định hồ sơ mời thầu

Các gói thầu xây lắp (XL-05, XL-08, XL-10, XL-14) và thiết bị (TB-02, TB-04, TB-07, TB-09, TB-10, TB-12, TB-13) được Heerim lập hồ sơ mời thầu, Cục Quản trị - Tài vụ thẩm định và Bộ Ngoại giao phê duyệt.

Kết quả kiểm tra, hồ sơ yêu cầu được lập trước khi dự toán gói thầu phê duyệt, yêu cầu năng lực tài chính của nhà thầu không phù hợp với quy định. Trong trường hợp liên danh, doanh thu trung bình hàng năm được tính tổng của các thành viên thay vì theo tỷ lệ công việc.

"Việc này có dấu hiệu cố ý đưa những tiêu chí có lợi cho nhà thầu được chỉ định, dẫn đến việc lựa chọn nhà thầu không đủ năng lực thực hiện, gây nhiều hậu quả", Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh.

Kết luận cũng nêu ra, ở gói thầu TB-02 cho thấy giá gói thầu theo kế hoạch 28,185 tỷ đồng, hợp đồng ký 545,204 tỷ đồng với liên danh, chênh lệch lớn so với giá trị thực thiết bị nhập khẩu.

Gói thầu TB-09, Liên danh Temex-Coma, Temex thực hiện 91,4% giá trị hợp đồng nhưng doanh thu thấp, mượn năng lực Coma để đáp ứng hồ sơ mời thầu, dẫn tới tranh chấp hợp đồng kéo dài.

Các vi phạm này khiến việc lựa chọn nhà thầu không đúng năng lực, ảnh hưởng tới tiến độ và hiệu quả các gói thầu khác.

Giá dự toán thiết bị nhập khẩu cao gấp 2-13 lần

Dự toán do Công ty Heerim và Công ty phụ CDC lập, Viện Kỹ thuật Xây dựng thẩm tra, Bộ Ngoại giao phê duyệt dựa trên báo cáo của Cục Quản trị - Tài vụ. Kiểm tra một số thiết bị nhập khẩu (TB-02, TB-04, TB-07, TB-09, TB-12), giá dự toán cao gấp 2-13 lần giá thực tế nhập khẩu sau thuế, giá trị chênh lệch tạm tính giữa giá trị hợp đồng và giá trị nhập khẩu là 108,866 tỷ đồng, có nguy cơ gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước.

Việc lập và thẩm tra dự toán không có cơ sở, thiếu chứng từ, không đúng giá thị trường, vi phạm quy định về tiêu chuẩn thẩm định giá, gây rủi ro tài chính nghiêm trọng cho ngân sách Nhà nước.

Qua kiểm tra, xác minh, các vi phạm trong ký hợp đồng tư vấn nước ngoài, lập hồ sơ mời thầu và dự toán tại dự án xây dựng trụ sở Bộ Ngoại giao gây ra nhiều hệ quả, bao gồm chi phí vượt trần, lựa chọn nhà thầu không đúng năng lực và nguy cơ thiệt hại ngân sách Nhà nước lên tới hàng chục tỷ đồng.

Trách nhiệm thuộc về lãnh đạo Bộ Ngoại giao, Ban Quản lý dự án, Cục Quản trị-Tài vụ và các cá nhân, tổ chức liên quan. Việc này cho thấy cần thiết phải tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc thuê tư vấn nước ngoài và quản lý dự án đầu tư công.

Bài 5: Chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu vi phạm đến Bộ Công an