Hỗ trợ người dân tạo việc làm, tăng thu nhập

Mục tiêu của Dự án nhằm hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo đa dạng hóa sinh kế, xây dựng và nhân rộng các mô hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, du lịch, khởi nghiệp; tạo việc làm ổn định, sinh kế lâu dài, giúp người dân chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu và dịch bệnh. Qua đó, dự án góp phần thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ cấu lao động nông thôn, phát huy giá trị văn hóa đặc sắc của cộng đồng, bảo vệ môi trường và hướng tới mục tiêu giảm nghèo bền vững, bao trùm, gắn với tăng trưởng xanh.

Sau hơn bốn năm triển khai thực hiện CTMTQG giảm nghèo bền vững, Dự án đã đạt được nhiều kết quả tích cực. Cả nước có 10.587 mô hình, dự án giảm nghèo được triển khai, trong đó có 1.501 dự án trồng trọt, 8.216 dự án chăn nuôi, 99 dự án lâm nghiệp và 771 dự án phi nông nghiệp. Tổng số hộ dân tham gia là 205.585 hộ, gồm 110.098 hộ nghèo, 63.659 hộ cận nghèo và 31.828 hộ mới thoát nghèo.

Nhờ các mô hình, dự án này, hàng trăm nghìn hộ dân có điều kiện tiếp cận vốn, khoa học kỹ thuật và thị trường; nhiều hộ đã vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Bàn giao bò giống dự án sinh kế giảm nghèo tại tỉnh Kiên Giang.

Tại Lâm Đồng, thực hiện Dự án 2: Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo, các địa phương trên địa bàn tỉnh đã thực hiện khoảng 300 mô hình, dự án, chủ yếu về trồng trọt, chăn nuôi. Tổng số hộ được hỗ trợ là 6.975 hộ gia đình thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ mới thoát nghèo. Các hộ chủ yếu có nhu cầu về hỗ trợ giống bò, heo rừng F1, chăn nuôi dê, chăn nuôi gà thương phẩm, chăn nuôi tằm...; hỗ trợ cây giống, phân bón và máy móc phục vụ sản xuất nông nghiệp… Để các hộ có kỹ năng về trồng trọt, chăn nuôi, các địa phương đã tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn phương pháp, kỹ thuật chăn nuôi, canh tác cho các hộ gia đình tham gia dự án.

Còn tại tỉnh Cao Bằng, thực hiện Dự án 2: Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo, toàn tỉnh đã thực hiện 6 mô hình, trong đó có 3 mô hình tạo việc làm công thông qua thực hiện đầu tư công trình đường giao thông nông thôn quy mô nhỏ ở thôn, bản và 03 mô hình chăn nuôi. Tổng số hộ hưởng lợi là 898 hộ (247 hộ nghèo, 599 hộ cận nghèo, 67 hộ mới thoát nghèo). Ngoài ra, tỉnh còn thực hiện 438 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất theo chuỗi liên kết giá trị và cộng đồng, trong đó có 185 dự án trồng trọt, 240 dự án chăn nuôi, 13 dự án lâm nghiệp. Tổng số hộ tham gia là 22.905 hộ (10.578 hộ nghèo, 5.662 hộ cận nghèo, 1.173 hộ mới thoát nghèo, 5.492 hộ khác). Tổ chức 278 hội nghị tập huấn hỗ trợ phát triển sản xuất với 12.994 đại biểu tham dự.

Tiếp tục đổi mới, nhân rộng mô hình sinh kế bền vững

Bên cạnh những kết quả nổi bật, việc triển khai Dự án 2 cũng còn tồn tại một số hạn chế như: số lượng mô hình tuy nhiều nhưng chủ yếu tập trung vào lĩnh vực chăn nuôi, trong khi các mô hình gắn với tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn, phát triển chuỗi giá trị bền vững còn ít. Một số địa phương còn lúng túng trong xây dựng định mức kinh tế - kỹ thuật, cơ chế quay vòng vốn, hoặc ban hành hướng dẫn thực hiện chậm, ảnh hưởng đến tiến độ và chất lượng dự án.

Ngoài ra, vẫn còn tình trạng một số mô hình chưa tuân thủ đầy đủ quy trình, đối tượng, nội dung hỗ trợ; công tác giám sát, đánh giá hiệu quả đầu tư chưa thật sự đồng bộ.

Trong thời gian tới, để nâng cao hiệu quả và tính bền vững của các mô hình sinh kế, các bộ, ngành và địa phương cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách hướng dẫn, nhất là về tiêu chí lựa chọn mô hình, cơ chế tài chính, phương án quay vòng vốn và liên kết thị trường tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, cần khuyến khích các mô hình sản xuất xanh, thân thiện môi trường, gắn với chuyển đổi số và kinh tế nông nghiệp thông minh; đẩy mạnh ứng dụng khoa học – kỹ thuật, chuyển giao công nghệ và phát huy vai trò của doanh nghiệp, hợp tác xã trong liên kết chuỗi giá trị.

Có thể khẳng định, Dự án đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, mà còn là bước đột phá trong tư duy giảm nghèo – từ hỗ trợ trực tiếp sang trao cơ hội, từ “cho con cá” sang “trao cần câu”. Những kết quả đạt được trong giai đoạn vừa qua là nền tảng quan trọng để tiếp tục nhân rộng các mô hình sinh kế bền vững, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bao trùm và bền vững.